murowanie z klinkieru
http://chemiabudowlana.info/ – portal budowlany, kleje, farby
Budowa lub generalny remont domu, to zazwyczaj jedna z najpoważniejszych inwestycji w życiu. Warto więc zadbać, by wykorzystane do tego celu materiały budowlane i wykończeniowe były możliwie najwyższej jakości. Pozwoli nam to uniknąć zbędnych kosztów związanych z częstą renowacją i sprawi, że będziemy cieszyć się pięknym, solidnym i bezpiecznym domem przez wiele długich lat. Wybierając budulec, który spełni wszelkie nasze oczekiwania, warto zastanowić się nad zastosowaniem cegieł i płytek klinkierowych. Wyjątkowo trwałych i estetycznych materiałów wykorzystywanych zarówno do budowy ścian, jak i do wykończenia elewacji, czy ogrodzeń.
Czym jest klinkier?
Cegły i płytki klinkierowe, to produkty ceramiczne otrzymywane przez wypalanie mieszanki gliny i dodatków w temperaturze ok. 1300 st. C. Są one odporna na mróz, oraz działanie pozostałych czynników atmosferycznych. Występują w wielu odmianach, ogromnej liczbie kolorów i styli wizualnych. Mogą mieć różne odcienie żółci, czerwieni, brązów a nawet fioletów. Ich powierzchnia bywa gładką, ryflowana lub wytłaczana. Może też przypominać skórę. Producenci oferują zarówno cegły klinkierowe pełne, jak i z otworami mającymi za zadanie zmniejszenie ciężaru elementu (max 10 proc. powierzchni). Dostępne są też różnego typu kształtki, na przykład parapetowe, gzymsowe, lub nadprożowe. Dzięki temu architekci mają duże możliwości tworzenia niepowtarzalnych i efektownych projektów.
Same zalety…
Lista argumentów przemawiających za zastosowaniem klinkieru jest bardzo długa. Niska nasiąkliwość cegieł i płytek sprawia, że wykonane z nich ściany i elewacje są niezwykle trwałe i zachowują ładny wygląd przez wiele lat bez konieczności odnawiania, czy remontów. Materiały te cechuje ponadto pełna odporność na ogień, mróz, korozję chemiczną i biologiczną, a także na glony, grzyby i porosty mogące wywoływać alergię. Klinkier stanowi ponadto znakomitą izolację akustyczną i jest materiałem całkowicie ekologicznym (jak wspomniano wyżej, powstaje jedynie z wypalania gliny i dodatków, a więc substancji całkowicie naturalnych). Jedyną jego wadą może okazać się stosunkowo wysoka cena. Jeżeli jednak weźmiemy pod uwagę ewentualne koszty remontów tradycyjnej elewacji, szybko okaże się, że inwestycja w nieco droższy materiał zwróci się nam już po kilku latach.
Klinkier wczoraj i dziś
Ze względu na swoją trwałość i walory estetyczne, cegła klinkierowa szybko znalazła zastosowanie na najbardziej prestiżowych budynkach historycznych. Wykonywano z niej fasady początkowo w kolorze czerwonym, żółtym, a w miarę doskonalenia technik wypalania, zaczęły pojawiać się takie barwy jak brązowa, biała, grafitowa, oraz wszelkiego rodzaju wariacje kolorystyczne polegające na cieniowaniu lica cegły.
W czasach nam współczesnych zastosowanie cegły klinkierowej również koncentruje się na wykonywaniu fasad prestiżowych budowli, takich jak banki, biurowce itp. Równocześnie, w miarę upływu lat wzrasta zainteresowanie tym materiałem ze strony inwestorów indywidualnych, którym coraz częściej zależy na wysokiej jakości i estetyce prywatnych posiadłości.
Obecnie na naszym rynku dostępnych jest ok. 30 rodzajów cegieł o różnych kolorach, fakturach lica, klasach wytrzymałości – mogących znaleźć zastosowanie jako materiał elewacyjny. Ta różnorodność może zaspokoić gusta najwybredniejszych inwestorów. Należy dodać, że tradycyjny materiał jakim jest klinkier doskonale współgra architektonicznie z tak nowoczesnymi materiałami jak aluminium czy szkło.
Oczywiście, z tych czy innych względów, wielu inwestorów (póki co – zdecydowana większość) nie decyduje się na wykonanie kompletnej elewacji klinkierowej. Mimo to cegła klinkierowa i tak jest obecna w wielu miejscach.
Trwałość i walory estetyczne sprawiają, że klinkier stanowi podstawowy materiał budowlany, z którego wykonuje się ogrodzenia – w połączeniu z metaloplastyką stanowią one wielokrotnie prawdziwe dzieła sztuki. Klinkier jest również nieodzowny przy budowie kominów. Ze względu na trudną dostępność, narażenie na ekstremalne warunki atmosferyczne cegła klinkierowa jest tutaj materiałem wręcz idealnym. Kominy należy wykonywać z materiału pełnego, ze względu na koszt cegły pełnej należy gorąco polecać do stosowania przy budowie kominów cegły o perforacji szczelinowej (pięcio lub siedmioszczelinowej). Są to cegły, które pomimo posiadanych szczelin nadają się do budowy kominów, a są znacznie tańsze od cegieł nie posiadających perforacji.
Kolejnym miejscem, gdzie najlepiej sprawdza się klinkier są parapety okienne oraz schody, przy czym nie muszą to być koniecznie cegły klinkierowe, które wykonywane w formie różnego rodzaju kształtek świetnie do tego celu się nadają. W miejscach tych można stosować także płytki klinkierowe specjalnie do tego celu przystosowane, tj. wyposażone w kapinos, specjalny profil etc.
Moda na rekreacyjne zagospodarowanie przydomowych ogrodów sprawia, że i w tych miejscach cegła klinkierowa znalazła wiele zastosowań, np. na obrzeżach klombów, oczek wodnych, lub przy grillach. W przypadku tych ostatnich należy pamiętać o oddzieleniu paleniska od cegły klinkierowej warstwą szamotu. Nowym w Polsce zastosowaniem klinkieru są klinkierowe cegły drogowe. Cegły takie używane są do budowy podjazdów, tarasów, ciągów pieszych itp. Temat ten, ze względu na swoją obszerność, wymaga oddzielnego omówienia.
Jak dobierać materiały?
Cegły elewacyjne nie powinny zawierać żadnych związków mogących prowadzić do nieestetycznych wykwitów. W bardzo prosty sposób można to sprawdzić wkładając kilka z nich (wybranych losowo) do naczynia z czystą wodą sięgającą do połowy ich wysokości.
Jeśli cegła zawiera rozpuszczalne w wodzie sole prowadzące do wykwitów, to jej część ponad wodą w szybkim czasie pokryje się białawym nalotem.
Jak dobierać materiały?
Na rynku dostępnych jest obecnie bardzo wiele różnego rodzaju środków do murowania, spoinowania, czyszczenia i konserwacji wyrobów klinkierowych. Cegły i płytki klinkierowe są jednak materiałem wymagającym szczególnej jakości zapraw, fug i impregnatów. Z tego też względu, wykonawcy zalecają stosowanie wyłącznie produktów znanych, wypróbowanych marek, które sprawdzają się w praktyce od wielu lat. Najlepszym rozwiązaniem jest zakupienie wszystkich materiałów czy preparatów na wznoszony obiekt u tego samego producenta. Można murować z materiałów jednego typu, fugować innym, ale nie zaleca się mieszania różnych typów zapraw w trakcie budowy. Wówczas możemy mieć pewność, że podczas budowy i eksploatacji elewacji lub ogrodzenia nie spotkają nas żadne przykre niespodzianki, a budowla będzie miała jednolity charakter. Przejście z jednego typu materiału na inny w trakcie budowy może być widoczna np na elewacji. Do powstawania wspomnianych wykwitów na murach z klinkieru przyczynić może się właściwie każdy składnik zaprawy murarskiej. A każdy z produktów na rynku może różnić się składem, nieznacznie bo nieznacznie, w stosunku do innego produktu.
Jakie zaprawy murarskie stosować?
Z uwagi na to, że elementy budowlane wykonywane z cegły klinkierowej licowej nie są później tynkowane, ich murowanie wymaga szczególnej staranności i zastosowania właściwej zaprawy murarskiej. Musi ona posiadać specjalny skład, aby maksymalnie ograniczyć możliwość wystąpienia na powierzchni cegieł jasnych nalotów i zacieków. Najlepiej do tego celu nadają się zaprawy z dodatkiem mielonej skały wulkanicznej o nazwie tras reński. Stosowanie takich zapraw skutecznie zmniejsza ryzyko powstawania wykwitów i białych zacieków na powierzchni muru. Tras wchodzi bowiem w reakcję chemiczną z wodorotlenkiem wapnia powstającym w trakcie procesu wiązania spoiwa cementowego. Dzięki tej reakcji, rozpuszczalny w wodzie wodorotlenek wapnia odpowiedzialny w głównej mierze za powstawanie wykwitów, przekształca się w nierozpuszczalny krzemian. Osadza się on w porach zaprawy i przyczynia się dodatkowo do zredukowania podciągania kapilarnego wody oraz podwyższenia wodoszczelności zaprawy, nie hamując przepuszczalności pary wodnej. W ten sposób ograniczona zostaje możliwość „wędrówki” wody w murze i osadzania się na powierzchni rozpuszczonych w niej związków. Dodatek trasu zapobiega ponadto wystąpieniu rys skurczowych i zwiększa odporność zaprawy na starzenie naturalne.
Tras to nie wszystko, aby dodatkowo zminimalizować ryzyko powstania wykwitów, niektórzy producenci zaopatrują zaprawy do klinkieru w dodatkowe, nowoczesne rozwiązania, jak na przykład specjalne dodatki na bazie nanotechnologii. Dodatki te powodują mocniejsze uszczelnienie zaprawy, a tym samym jeszcze większe zmniejszenie możliwości powstania wykwitu, co wydatnie wpływa na zadowolenie nie tylko inwestora, ale także wykonawcy, który nie musi martwić się o to czy wykwit wyjdzie czy też nie. Zaprawy takie posiadają także w swoim składzie tras reński oraz specjalny cement. Wszystko po to, aby nieestetyczne przebarwienia nie powstawały.
Specjalne zaprawy przeznaczone do murowania klinkieru zapobiegają wykwitom solnym na spoinach i elementach klinkierowych.
Cechuje je także wysoka wytrzymałość mechaniczna, oraz bardzo dobrą przyczepność do elementów klinkierowych. Wyroby te mają bardzo dużą stabilność kolorystyczną i są wysoce odporne na działanie wody i mrozu.
Czym spoinować?
Wybierając mieszankę do spoinowania klinkieru, należy zwrócić uwagę, by – podobnie jak w wypadku zaprawy murarskiej – spełniała ona określone kryteria. Najważniejsze z nich, to podwyższona wytrzymałość odpowiednia do wytrzymałości klinkieru, mrozoodporność i wodoodporność. Niektóre zaprawy do klinkieru są uniwersalne – można ich używać zarówno do murowania, jak i do spoinowania gotowych powierzchni. Są elastyczne, przepuszczają parę wodną i są szczelne, dzięki czemu w spoiny nie wnika woda opadowa. Są jednak i takie zaprawy, które nadają się tylko do murowania albo do wypełniania spoin. Należy ich używać zgodnie z przeznaczeniem. Zastosowanie nieodpowiedniej zaprawy murarskiej do wypełniania spoin sprawi, że woda będzie stopniowo wypłukiwać fugi, przez co nielicowe powierzchnie elementów będą narażone na destrukcyjne działanie czynników atmosferycznych i szybko się zniszczą. Z kolei zaprawa do spoinowania nie ma wystarczającej wytrzymałości, aby wiązać poszczególne elementy. Nadaje się tylko do zabezpieczenia fug.
Do powstawania wspomnianych wykwitów na murach z klinkieru przyczynić może się właściwie każdy składnik zaprawy murarskiej.
Cement – Cement portlandzki, w szczególności cement zawierający znaczną ilość alkaliów, również może być źródłem powstawania wykwitów solnych (siarczanowych i chlorkowych) jednak prawdopodobieństwo ich pojawienia się może być zminimalizowane pod warunkiem, że zaprawa zostanie prawidłowo wykonana. Źródłem wykwitów w cemencie może być także jeden z głównych składników zhydratyzowanego zaczynu cementowego – wodorotlenek wapnia. Tworzy on łatwo rozpuszczalne białe osady, zazwyczaj zanikające po pewnym czasie.
Wapno – Podobnie jak cement może być potencjalnym źródłem jonów Ca2+, które bądź co bądź w bardzo krótkim procesie hydratacji nie uległy całkowitemu uwodnieniu. Żeby unikać takich sytuacji na każdym worku wapna hydratyzowanego można znaleźć informację, iż przed zastosowaniem go do zaprawy należy zalać je wodą i pozostawić przynajmniej na jeden dzień. – Źródłem w tym przypadku są zanieczyszczenia chemiczne i organiczne na powierzchni piasku w wyniku zanieczyszczeń zawartych w ziemi lub w atmosferze. Dlatego zaleca się stosowanie piasku płukanego, przechowywanego w odpowiednich warunkach na składowiskach.
Woda – Niekoniecznie musi ona powodować rozpuszczanie szkodliwych substancji, ale sama może być ich nośnikiem. Dlatego ważne jest aby woda zarobowa była wolna od zanieczyszczeń.
Domieszki – Nie zawsze znany jest ich skład, dlatego należy je także traktować jako potencjalne źródło soli.
Aby uniknąć ryzyka pojawienia się wykwitów, powinniśmy używać zapraw sporządzonych fabrycznie. Najlepiej takich, które zawierają dodatki uszczelniające i wiążące wapno wewnątrz zaprawy. Ważne jest, by w ich skład wchodziło czyste, szczelne kruszywo. Żeby uniknąć przedostania się do zaprawy jakichkolwiek substancji zewnętrznych i powstawania grudek, najlepiej stosować mieszanie mechaniczne. Należy także zadbać, by dodawana do zaprawy woda była czysta i zawierała możliwie najmniejszą ilość chloru.
Jak pracować z klinkierem?
Murowanie z cegły klinkierowej, to czynność wymagająca wyjątkowego reżimu technologicznego. Klinkieru nie pokrywa się tynkiem, więc od starannego przeprowadzenia prac zależy ostateczny wygląd całego obiektu. Murując z cegły klinkierowej, należy bezwzględnie stosować się do następujących zasad:
Chronić cegły przed wilgocią.
Cegły klinkierowe należy chronić przed wodą opadową i zawilgoceniem poprzez składowanie w miejscach suchych i zadaszonych. Na placu budowy należy przechowywać je na paletach, pod przykryciem z folii. Zbyt duża wilgotność cegieł utrudnia wznoszenie muru i obniża siłę wiązania zaprawy. Zwiększa też ryzyko powstania wykwitów i przebarwień.
Prace murarskie wykonywać wyłącznie w sprzyjających warunkach atmosferycznych.
Murowanie należy przeprowadzić w temperaturach od +5 st. C do +25 st. C. W przypadku opadów deszczu należy natychmiast przerwać prace. Należy również unikać silnego nasłonecznienia. Nadmiernie przyspieszone wiązanie zaprawy może w tych warunkach doprowadzić do spękań i tym samym obniżyć siłę wiązania.
Bezwzględnie stosować izolację poziomą muru.
Po wykonaniu fundamentu pod mur z klinkieru należy wykonać na nim poziomą izolację przeciwwilgociową. Izolacja ma za zadanie chronić mur przed kapilarnym podciąganiem wody z podłoża i powstawaniem zanieczyszczeń w wyniku zawilgocenia. Izolację można wykonać z materiałów bitumicznych, folii lub specjalnych zapraw uszczelniających.
Świeżo wykonane mury chronić przed opadami i działaniem promieni słonecznych.
W przypadku opadów deszczu lub silnego nasłonecznienia świeży mur należy przykryć folią. Folię usuwa się dopiero po stwardnieniu zaprawy. W zależności od warunków (temperatura, wilgotność powietrza) powinno to nastąpić po ok. 7 dniach od zakończenia murowania.
Chronić mur klinkierowy przed zbytnim zawilgoceniem.
Mury z cegły klinkierowej powinny być chronione przed silnym zawilgoceniem przez opady atmosferyczne. Wysychająca woda pozostawia bowiem na powierzchni murów białe wykwity. W celu zabezpieczenia fasady przed deszczem należy wykonać właściwe zadaszenie. Mury ogrodzeniowe należy zwieńczyć tzw. “czapą”. Zalecana jest również powierzchniowa impregnacja murów, zapobiegająca wnikaniu wody.
Wznoszenie muru
Ściany trójwarstwowe w technologii tradycyjnej najczęściej wykonuje się w 2 etapach.
Najpierw wznosi się warstwę nośną lub wypełniającą muru trójwarstwowego z pozostawionymi kotwami stalowymi (zabezpieczonymi antykorozyjnie) służącymi do połączenia pozostałych warstw. Jednocześnie mocuje się izolację termiczną (stosując specjalne „grzybki” montażowe) i muruje warstwę elewacyjną z cegieł klinkierowych.
Warstwa elewacyjna
Murowanie warstwy elewacyjnej należy rozpocząć od ułożenia „na sucho” pierwszej warstwy cegieł dla właściwego rozmierzenia spoin pionowych. Pierwsza spoina pozioma jest spoiną wyrównującą i może mieć nawet kilka centymetrów grubości. W przypadku murowania elewacji wokół budynku, przynajmniej pierwsza warstwa cegieł musi być ułożona jednocześnie wokół budynku dla wypoziomowania późniejszych warstw i zachowania odpowiednich wiązań. Kolejne warstwy zaleca się również murować pełnymi warstwami – wokół całego budynku; w ostateczności można wyprowadzić narożniki ściany z pozostawieniem tzw. strzępki na połączenie warstw kolejnej ściany.
Dla murów z przewietrzaną pustką powietrzną (o zalecanej grubości 4 cm) należy w pierwszej warstwie cegieł wykonać wlot, a w ostatniej wylot powietrza dla zapewnienia właściwej cyrkulacji powietrza. Wykonuje się to przez pozostawienie pustej spoiny pionowej max co 4 cegły; w takiej spoinie można zamontować specjalną kratkę zasłaniającą lub pozostawić spoinę pustą – otwartą. Zamknięcie przewietrzanej pustki powietrznej np. otworem okiennym lub przy wyższych – wielorodzinych budynkach, wymaga wykonania dodatkowych wlotów i wylotów powietrza.
Podczas nakładania kolejnych warstw zaprawy należy zwrócić uwagę, aby nie wpadała ona do pustki powietrznej.
Kolejne warstwy cegieł należy dokładnie układać do poziomu sznurka murarskiego rozpiętego na pionowych łatach i dobrze napiętego, wyznaczającego średnią wysokość warstwy.
W przypadku cegieł o jednakowej grubości można je murować stosując dodatkowo dla ułatwienia listwy drewniane lub kwadratowe pręty stalowe o grubości spoiny; zalecana grubość spoiny 10-15 mm.
Po wstępnym związaniu zaprawy (czas zależny od rodzaju cegieł i warunków pogodowych) spoiny należy wygładzać np. kielnią spoinówką. Zaleca się wykonywanie spoin zlicowanych z cegłami lub lekko wklęsłych np. wygładzanych odcinkiem węża do podlewania – nie zaleca się wykonywania spoin wypukłych – są trudniejsze do wykonania i bardziej chłoną wodę powodując nasiąkanie nią muru, a przez to zwiększają groźbę powstania wykwitów oraz powodują szybsze niszczenie muru.
Należy wykonywać prace jak najczyściej. Na bieżąco usuwać kielnią zabrudzenia lica cegieł zaprawą („z grubsza”), a gdy tylko zaprawa wstępnie zwiąże, oczyścić dokładnie lico cegieł na sucho przy pomocy miękkiej szczotki; absolutnie nie myć muru wodą, gdyż może to spowodować odbarwienie i obniżenie wytrzymałości spoin oraz spowodować pojawienie się wykwitów!
Po zakończeniu murowania partii elewacji i rozpoczęciu procesu wiązania zaprawy (uzależnionego od rodzaju cegieł i warunków pogodowych) należy przystąpić do wyskrobywania zaprawy murarskiej ze spoin do głębokości ok. 12-15 mm. Wykonuje się to tzw. krótką spoinówką od góry do dołu elewacji zaczynając od spoin pionowych.
Spoinę należy podciąć od góry i od dołu, uzyskując w efekcie pustą spoinę w kształcie litery V; w efekcie głębokość spoiny powinna być równa jej wysokości, lecz nie mniejsza niż 10 mm.
Po wyskrobaniu spoin całą elewację należy oczyścić na sucho przy pomocy miękkiej szczotki.
Spoinowanie
Spoinowanie elewacji można rozpocząć po min. 14 dniach od wymurowania całej elewacji. Spoiny należy oczyścić mechanicznie z resztek zaprawy murarskiej oraz innych zanieczyszczeń, a następnie dobrze jest je jeszcze oczyścić sprężonym powietrzem.
Spoinowanie wykonuje się od góry do dołu elewacji zaczynając od spoiny poziomej, a kończąc na wykonaniu spoin pionowych danej warstwy. Spoiny poziome wykonuje się używając specjalnych płaskich pacek, z których wciska się zaprawę w spoiny przy pomocy długich i sprężystych kielni spoinówek.
Wykonanie spoiny pionowej polega na wciśnięciu w spoinę zaprawy leżącej na ręce lub na blasze wygiętej w kształcie litery V przy pomocy krótkich spoinówek. Do omawianej czynności stosować specjalne kielnie spoinówki; należy przy tym zwrócić uwagę, aby spoinówka była węższa od grubości wykonanych spoin. Spoiny półokrągłe, lekko wklęsłe, można także uzyskać wygładzając je np. odcinkiem węża do podlewania.
Gdy pojawią się wykwity
Jeśli wykwity można zetrzeć palcem z powierzchni cegieł, wystarczy wyczyszczenie elewacji na sucho średnio twardą szczotką (nie używać szczotek stalowych).
W przypadku soli rozpuszczalnych, daną partię elewacji obficie zwilżyć wodą, a następnie średnio twardą szczotką maczaną w wodzie wyszorować powierzchnię cegieł.
Oczyszczoną elewację ponownie zmyć wodą. Czynności te należy powtórzyć kilkakrotnie, co kilka dni.
Czyszczenie można również wykonać przy użyciu specjalnych preparatów renomowanych producentów do czyszczenia powierzchni klinkieru.
W celu zabezpieczenia przed dalszym przesiąkaniem wilgoci i krystalizacją wykwitów, po oczyszczeniu nalotu, powierzchnię elewacyjną klinkieru można pokryć odpowiednim impregnatem.
W przypadku innych wykwitów lub zacieków sposób czyszczenia należy każdorazowo dobrać indywidualnie po wykonaniu oględzin i szczegółowej analizie.
Opracował: Leszek Zawadzki
Źródła:
andbud.pl, architekt.pl, maxit.pl
Not logged in